Vanda kraljica leška

Ne znajući ništa o Vandinoj zakletvi bogovima, njen ujak smatra da je dužna dati naslednika kraljevstvu, te joj za prosca dovodi tevtonskog kralja. Iako je na čelu države, ona ne odlučuje sama, nego Veće donosi konačan sud. Gorda, neustrašiva i verna svojim stavovima, Vanda prkosi svima i odbija udaju, na šta uvređeni kralj odgovara objavom rata. Matija Ban u ovoj drami govori o samopoštovanju i ponosu koji nadjačavaju ljubav, a pre svega raspravlja o dužnosti prema državi i obavezi prema svom narodu, nasuprot kojima stoji želja za ostvarenjem lične sreće.