Sveti Kirilo i Metodije i istina pravoslavlja

Prvo izdanje knjige je izašlo u Zadru 1881. godine i pisano je u slavu i čast svete braće Kirila i Metodija, koji su zadužili pravoslavne Slovene kako zbog pisma koje su im sačinili, a koje je bilo temelj njihovoj narodnoj-slavenskoj književnosti, tako i zbog hrišćanske vere sa kojom su ih upoznali propovedajući im učenje Istočne Pravoslavne Crkve. Neposredni povod nastanku ove knjige bila je papska enciklika Grande Munus objavljena u Rimu 1880. koja je bila uperena protiv svekolikog Pravoslavlja, na šta i sam podnaslov knjige upućuje. Izazvan realnim događajima koji su uznemirili pravoslavnu vaseljenu Nikodim Milaš se latio pera u nesvakidašnjoj odbrani Pravoslavlja i Srpstva, pravoslavne istine koju su Kirilo i Metodije svojim radom utvrdili kod Slovena u vreme nepodeljene hrišćanske Crkve.